Czy pierwokup można odwrócić?

Wykonanie prawa pierwokupu przez Nadleśniczego niejednokrotnie budzi kontrowersje, w szczególności po stronie pierwotnego nabywcy nieruchomości, który miał wobec niej jakieś plany. W związku z tym często otrzymuję pytania, czy możliwe jest odwrócenie pierwokupu albo odkupienie nieruchomości od Nadleśnictwa.

Pomijając sytuacje, w których oświadczenie o wykonaniu pierwokupu jest z jakichś przyczyn wadliwe pod kątem prawnym (co zapewne zdarza się niezwykle rzadko, a to z uwagi na szczególną dbałość o prawidłowe przeprowadzenie pierwokupu), to odwrócenie pierwokupu raczej nie jest możliwe. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że ustawa o lasach przewiduje szczególne przesłanki skorzystania z prawa pierwokupu, obejmujące zarówno stan faktyczny i prawny nieruchomości, jak i otrzymanie zgody Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na nabycie nieruchomości w drodze wykonania prawa pierwokupu. Można więc to podsumować w ten sposób, że nie po to jest wykonywane prawo pierwokupu, aby następnie pozbywać się nieruchomości, zwłaszcza że podstawowym celem pierwokupu jest nabywanie nieruchomości na cele prowadzenia gospodarki leśnej i ku temu przeznaczone, co wynika wprost z art. 37a ust. 1 ustawy o lasach:

W przypadku sprzedaży przez osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, niestanowiącego własności Skarbu Państwa gruntu:
1) oznaczonego jako las w ewidencji gruntów i budynków lub
2) przeznaczonego do zalesienia określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, lub
3) o którym mowa w art. 3, objętego uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją, o której mowa w art. 19 ust. 3
– Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Lasy Państwowe, przysługuje z mocy prawa prawo pierwokupu tego gruntu.

 

Czy pierwokup można odwrócić? - zdjęcie
cytat - zdjęcie

Ponadto, nawet gdyby z jakichś względów nieruchomość objęta pierwokupem miała zostać przeznaczona do sprzedaży, to nie oznacza to, że nabędzie ją podmiot, który był stroną kupującą w warunkowej umowie sprzedaży, poprzedzającą pierwokup.

Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 38 ustawy o lasach – sprzedaż nieruchomości znajdujących się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe następuje w wyjątkowych przypadkach i co do zasady odbywa się w drodze przetargu publicznego, chyba że dwukrotnie przeprowadzony przetarg zakończy się wynikiem negatywnym, to wówczas przedmiot sprzedaży można zbyć w drodze negocjacji cenowej. Oznacza to, że w takim przetargu może wystartować wiele podmiotów, a stosowane kryterium najwyższej ceny może spowodować, że pierwotny nabywca nieruchomości nie zostanie jej właścicielem, nawet jeżeli Nadleśnictwo będzie sprzedawać nieruchomość nabytą w drodze pierwokupu.

Czy z tej sytuacji jest jakieś wyjście dla osoby, która występowała jako kupujący w warunkowej umowie sprzedaży i nadal jest bardzo zainteresowana nieruchomością? Zawsze można zaoferować Nadleśnictwu zawarcie umowy zamiany nieruchomości, aczkolwiek ze względu na cel pierwokupu oraz duże obostrzenia dla transakcji zamiany (więcej na ten temat w artykule: https://prawolasu.com/zamiana-nieruchomosci-przez-nadlesnictwo/), wydaje się, że prawdopodobieństwo przeprowadzenia zamiany jest nikłe, zwłaszcza w kontekście opisanej powyżej przydatności nieruchomości objętej pierwokupem dla celów gospodarki leśnej.

Podsumowanie

Przy nabywaniu nieruchomości leśnej należy mieć na względzie to, że w stosunku do tej nieruchomości może zostać wykonane prawo pierwokupu przez Nadleśniczego. Przy czym z uwagi na konstrukcję prawną pierwokupu oraz obostrzenia co do nieruchomości objętych pierwokupem, zwrotne nabycie tej nieruchomości przez pierwotnego kupującego w praktyce jest mało realne.

KODEKS PRACY A PONADZAKŁADOWY UKŁAD ZBIOROWY PRACY

Szkolenie będzie dotyczyć różnic pomiędzy tym, jak prawa i obowiązki pracowników kształtują przepisy powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy, a jak ma się do tego Ponadzakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla pracowników Lasów Państwowych, tak aby w efekcie uniknąć stosowania nieodpowiednich regulacji.

zdjecie blog
autor

Autor

Anna Łęczyńska-Trzeciak - radca prawny od 2011 roku zajmujący się tematyką leśną.